Mięso komórkowe w Europie. Powstaje największa fabryka

Brytyjski startup Meatly rozpoczął budowę największego w Europie zakładu produkującego mięso komórkowe po zebraniu ponad 53 milionów złotych w rundzie finansowania. Inwestycja ta stanowi kamień milowy w przejściu technologii rolnictwa komórkowego z fazy laboratoryjnej do skali przemysłowej. Nowa fabryka wyposażona w bioreaktory o pojemności 20 000 litrów ma dostarczyć pierwsze produkty na rynek już w 2027 roku, stawiając Europę w centrum globalnej dyskusji o alternatywnych źródłach białka.

Skala przemysłowa wchodzi do gry: 20 000 litrów pojemności bioreaktorów

W mojej praktyce dietetycznej i naukowej od lat obserwuję poszukiwania alternatywnych źródeł białka, które mogłyby odciążyć planetę bez konieczności rewolucyjnej zmiany nawyków konsumenckich. Brytyjska marka Meatly wykonuje właśnie krok milowy w tym kierunku. Po zamknięciu rundy finansowania serii A o wartości 10,4 miliona funtów, czyli około 53 milionów złotych, firma rozpoczęła w Londynie budowę największego w Europie zakładu pilotażowego produkującego mięso komórkowe [1]. Sercem nowej fabryki będzie bioreaktor o pojemności 20 000 litrów, co pozwoli na przejście z fazy laboratoryjnej do produkcji masowej.

Meatly, które zadebiutowało w 2022 roku, zdołało już obniżyć koszty funkcjonowania swoich bioreaktorów o blisko 90 procent. Firma ma na swoim koncie historyczne osiągnięcie, jakim było wprowadzenie na rynek brytyjski pierwszej na świecie karmy dla zwierząt domowych na bazie hodowanego komórkowo kurczaka. Nowa fabryka ma umożliwić stałe dostawy mięsa komórkowego na rynek zoologiczny oraz przygotować grunt pod produkty przeznaczone dla ludzi, których debiut planowany jest na 2027 rok.

Dlaczego rolnictwo komórkowe to klucz do diety planetarnej

W raporcie EAT-Lancet Commission zrównoważona produkcja żywności wymaga drastycznego ograniczenia tradycyjnej hodowli zwierząt [2]. Zgodnie z danymi Our World in Data tradycyjna produkcja wołowiny wiąże się z emisją aż 60 kg CO2 na każdy kilogram produktu [3]. Dla porównania, produkcja grochu generuje zaledwie 0,9 kg CO2 na kilogram. Mięso komórkowe, hodowane bezpośrednio z komórek zwierzęcych w kontrolowanym środowisku, pozwala wyeliminować potrzebę uboju zwierząt i drastycznie ograniczyć zużycie zasobów naturalnych.

Tradycyjna hodowla pochłania ogromne ilości wody i gruntów rolnych. Wyprodukowanie jednego kilograma wołowiny wymaga zużycia od 5000 do 10 000 litrów wody. Przeniesienie produkcji do bioreaktorów pozwala zredukować ślad wodny i węglowy o kilkadziesiąt procent, co wpisuje się w założenia unijnej strategii Od pola do stołu, dążącej do neutralności klimatycznej sektora spożywczego.

Polski kontekst: Spożycie mięsa a gotowość na nową technologię

W Polsce transformacja białkowa napotyka na silne bariery kulturowe i nawykowe. Dane GUS wskazują, że przeciętny Polak spożywa rocznie około 77,5 kg mięsa, podczas gdy spożycie bogatych w białko nasion roślin strączkowych wynosi zaledwie 1,84 kg na osobę rocznie. Narodowy Test Żywienia Polaków wykazał, że nasz średni Indeks Zdrowego Talerza wynosi zaledwie 6,4 na 20 punktów, a warzywa w każdym posiłku spożywa tylko 4 procent populacji [4].

Choć 46 procent Polaków deklaruje chęć ograniczenia spożycia mięsa, barierą w przejściu na dietę roślinną bywa brak umiejętności kulinarnych oraz przyzwyczajenie do smaku tradycyjnych potraw. Mięso komórkowe, posiadające identyczny profil sensoryczny i odżywczy jak mięso konwencjonalne, mogłoby rozwiązać ten problem. Polskie marki, takie jak BezMięsny czy Qurczak, z powodzeniem rozwijają roślinne zamienniki, jednak to technologia komórkowa może okazać się ostatecznym argumentem dla zadeklarowanych mięsożerców.

Regulacje prawne i przyszłość rynku w Unii Europejskiej

Podczas gdy Wielka Brytania po Brexicie elastycznie dostosowuje swoje przepisy i wspiera rozwój foodtechu poprzez dedykowane programy Food Standards Agency, sytuacja w Unii Europejskiej pozostaje bardziej skomplikowana. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności wymaga przejścia rygorystycznej procedury Novel Food [5]. Każdy produkt mięsa komórkowego musi przejść szczegółowe badania toksykologiczne i żywieniowe, zanim trafi na półki sklepowe w Polsce czy Niemczech.

W mojej ocenie klinicznej, rygorystyczne podejście EFSA jest kluczowe dla budowania zaufania konsumentów. Mięso komórkowe musi być nie tylko bezpieczne pod kątem mikrobiologicznym, ale również zbalansowane pod względem zawartości mikroelementów, takich jak żelazo hemowe czy witamina B12. Inwestycja Meatly w Londynie pokazuje jednak, że przemysł nie czeka na powolne procedury unijne i tworzy infrastrukturę, która w ciągu najbliższych kilku lat może zrewolucjonizować rynek spożywczy w całej Europie.